ജനാധിപത്യത്തിന്റെ വർത്തമാനം: ചരിത്രവിജയങ്ങളും ഫാസിസ്റ്റ് വെല്ലുവിളികളും

ഫാ. ഡോ. ആന്റണി എൽ. OFM Cap.
സെക്രട്ടറി, കെസിബിസി ജാഗ്രത കമ്മീഷൻ

സെപ്റ്റംബർ 15ന് വീണ്ടുമൊരു അന്താരാഷ്ട്ര ജനാധിപത്യദിനം കൂടി കടന്നുവരുമ്പോൾ, അത് കേവലമായ ഒരു ദിനാചരണത്തിനപ്പുറം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ജനാധിപത്യ വിശ്വാസികളായ മനുഷ്യർക്ക് ആഴത്തിലുള്ള ആത്മപരിശോധനയുടെ അവസരംകൂടിയാണ്. അഞ്ചു വർഷത്തിലൊരിക്കൽ പൗരന്മാർ വോട്ട് രേഖപ്പെടുത്തി മടങ്ങുന്ന ഒരു ഔപചാരിക പ്രക്രിയ മാത്രമായി ജനാധിപത്യത്തെ ചുരുക്കിക്കാണുന്നത് ആ ആശയത്തോട് പുലർത്തുന്ന വലിയ അനീതിയായിരിക്കും.

തുല്യത, സാമൂഹിക നീതി, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം, ഭരണകൂട നിലപാടുകളോട് ഭയമില്ലാതെ വിയോജിക്കാനുള്ള അവകാശം എന്നിവ ഉൾച്ചേരുമ്പോൾ മാത്രമാണ് ജനാധിപത്യം അതിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥത്തിൽ പൂർണ്ണമാകുന്നത്. ഭരണഘടനയെന്നത് കേവലം ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ അടിച്ചേൽപ്പിക്കാനുള്ള അധികാരപത്രമല്ല. മറിച്ച്, അത് ഏറ്റവും ദുർബലനായ മനുഷ്യന്റെയും ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെയും അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ചുനിർത്തുന്ന ജീവസ്സുറ്റ സുരക്ഷാ കവചമാണ്.

തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ കേവലം ഭരണാധികാരികളെ മാറ്റാനുള്ള വഴിയല്ല, മറിച്ച് ജനങ്ങളുടെ പരമാധികാരം ഉറപ്പിക്കുന്ന വ്യവസ്ഥാപിത സമ്പ്രദായമാണ്. എന്നാൽ ഇന്നത്തെ ലോകത്ത് പലയിടത്തും ജനാധിപത്യം ദുർബ്ബലമാക്കപ്പെടുകയും, കേവല തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഭരണം മാത്രമായി അത് ജീർണ്ണിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വേദനാജനകമായ കാഴ്ചയാണ് നാം കാണുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ജനാധിപത്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മൂല്യങ്ങൾ സ്മരിക്കാനും അവ സംരക്ഷിക്കാനും ഈ ദിനം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

ചരിത്രത്തിന്റെ നാൾവഴികളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കുമ്പോൾ, ഇന്നത്തെ ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങൾ ആരും ആർക്കും വെള്ളിത്തളികയിൽ വെച്ചുനീട്ടിയ ദാനമല്ലെന്ന് വ്യക്തമാകും. രാജാക്കന്മാരുടെയും ഏകാധിപതികളുടെയും അപ്രമാദിത്വത്തെ ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങൾ രക്തം ചിന്തി നടത്തിയ സഹനസമരങ്ങളാണ് ആധുനിക ജനാധിപത്യത്തിന് അടിത്തറ പാകിയത്. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം മുഴക്കിയ ‘സ്വാതന്ത്ര്യം, സമത്വം, സാഹോദര്യം’ എന്ന മുദ്രാവാക്യം രാജവാഴ്ചകളുടെ അടിത്തറയിളക്കി ലോകമെങ്ങും അലയടിച്ചു. തുടർന്ന് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഹിറ്റ്‌ലറുടെ നാസിസവും മുസ്സോളിനിയുടെ ഫാസിസവും ലോകത്തെ വിഴുങ്ങിയപ്പോൾ, പതിനായിരക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ ജീവത്യാഗത്തിലൂടെയാണ് ജനാധിപത്യ ലോകം ആ ഭീകരതകളെ മറികടന്നത്.

ലാറ്റിനമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിൽ ജനങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തിയ സൈനിക സ്വേച്ഛാധിപത്യത്തിനെതിരെ തൊഴിലാളികളും വിദ്യാർത്ഥികളും നടത്തിയ പോരാട്ടങ്ങൾ ചരിത്രത്തിൽ ഒളിമങ്ങാതെ നിലനിൽക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ അന്തസ്സിനെ വർണ്ണത്തിന്റെ പേരിൽ തടവിലിട്ട ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ വർണ്ണവിവേചന ഭരണത്തെ തകർത്തെറിഞ്ഞതും നെൽസൺ മണ്ടേലയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഉയർന്ന ജനാധിപത്യ പോരാട്ടമായിരുന്നു. ഇവയെല്ലാം അടിവരയിടുന്നത് ഒരൊറ്റ സത്യമാണ്: ഭരണകൂടങ്ങൾ എത്രതന്നെ ശക്തമായാലും ജനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ മുന്നേറ്റത്തിന് മുന്നിൽ ഏകാധിപത്യങ്ങൾക്ക് മുട്ടുമടക്കേണ്ടി വരും.

മതവും ഭരണകൂടവും കൈകോർത്ത് മനുഷ്യന്റെ ചിന്തയെയും സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും വിലങ്ങണിയിച്ച മതാധിപത്യത്തിന്റെ ഇരുണ്ട യുഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മോചനമാണ് ജനാധിപത്യ ചരിത്രത്തിലെ മറ്റൊരു നിർണ്ണായക ഏട്. യൂറോപ്പിൽ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം നിലനിന്ന മത – രാഷ്ട്രീയ കൂട്ടുകെട്ടുകൾ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടുതുടങ്ങിയപ്പോൾ, ചിന്തകരും നവോത്ഥാനനായകരും നയിച്ച മുന്നേറ്റമാണ് മതേതര ജനാധിപത്യത്തിന് വഴിതുറന്നത്. യൂറോപ്പിലെ ജനാധിപത്യ മുന്നേറ്റങ്ങൾ ക്രൈസ്തവ സഭാ നേതൃത്വങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചറിവു നൽകുകയും രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളിൽനിന്ന് പൂർണമായി പിൻവാങ്ങാനുള്ള തീരുമാനത്തിലേയ്ക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തു.

രാഷ്ട്രത്തിന്റെ നയങ്ങളിൽനിന്ന് മതത്തെയും വർഗീയതയെയും മാറ്റിനിർത്തുന്ന മതേതരത്വം എന്ന ആശയം മനുഷ്യരെ വിശ്വാസത്തിന്റെ പേരിൽ വേർതിരിക്കാതെ തുല്യരായി കാണാൻ സഹായിച്ചു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തുർക്കിയിൽ ഓട്ടോമൻ ഖിലാഫത്ത് തകർത്ത് കമാൽ അത്താത്തുർക്ക് മതേതര റിപ്പബ്ലിക് സ്ഥാപിച്ചത് ഇത്തരമൊരു വൻ വിപ്ലവമായിരുന്നു. സമകാലിക ലോകത്തും മതാധിപത്യത്തിന്റെ അന്ധകാരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കാനുള്ള ജനങ്ങളുടെ ത്വര അവസാനിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് തെളിയുന്നുണ്ട്. ഇറാനിൽ മതപോലീസിന്റെ ഹിജാബ് നിയമങ്ങൾക്കെതിരെയും യാഥാസ്ഥിതിക ഭരണത്തിനെതിരെയും ‘സ്ത്രീ, ജീവിതം, സ്വാതന്ത്ര്യം’ എന്ന മുദ്രാവാക്യമുയർത്തി സ്ത്രീകൾ നടത്തുന്ന ധീരമായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ഇതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്. മതനിയമങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന് മുകളിലല്ലെന്ന് ഉറക്കെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന ഈ പോരാട്ടങ്ങൾ ലോക ജനാധിപത്യത്തിന് എന്നും പുതിയ ഊർജ്ജം പകരുന്നു.

നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അടിമത്തത്തിൽനിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയ ഇന്ത്യ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ തുറന്നുവെച്ചത് സമാനതകളില്ലാത്ത ഒരു ജനാധിപത്യ വിസ്മയമായിരുന്നു. ദാരിദ്ര്യവും നിരക്ഷരതയും അതിരൂക്ഷമായ ഒരു വലിയ രാജ്യത്തിന് ജനാധിപത്യം നിലനിർത്താനാവില്ലെന്ന് പാശ്ചാത്യ രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ പലരും അക്കാലത്ത് വിധിയെഴുതി. എന്നാൽ ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കറുടെ ദീർഘവീക്ഷണത്തിൽ വിരചിതമായ ഭരണഘടന ജാതി, മത, ലിംഗ ഭേദമന്യേ രാജ്യത്തെ സകല ജനങ്ങൾക്കും പൗരാവകാശം ഉറപ്പുനൽകി. ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഭരണകൂടം സ്വതന്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങളെയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനങ്ങളെയും പരിപോഷിപ്പിച്ച് ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ അടിത്തറ സുരക്ഷിതമാക്കി.

അനേകം ഭാഷകളും സംസ്കാരങ്ങളും മതങ്ങളും ഒത്തുചേർന്ന ഇന്ത്യയെ ഒരു ചരടിൽ കോർത്തത് ഈ മതേതര, ജനാധിപത്യ ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങളായിരുന്നു. ജനങ്ങൾ മാറ്റം ആഗ്രഹിച്ചപ്പോഴൊക്കെ ബാലറ്റ് പെട്ടിയിലൂടെ ഭരണാധികാരികളെ തിരുത്താനും പുറത്താക്കാനും അവർക്ക് സാധിച്ചു. എഴുപതുകളിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ കറുത്ത നാളുകളെപ്പോലും അതിജീവിച്ചുകൊണ്ട് ഇന്ത്യൻ ജനത തങ്ങളുടെ ജനാധിപത്യ ബോധം കാത്തുസൂക്ഷിച്ചു. അങ്ങനെ വ്യത്യസ്തതകളെ ആഘോഷിച്ച ഒരു ബഹുസ്വര റിപ്പബ്ലിക്കായി ഇന്ത്യ ആഗോളതലത്തിൽ തലയുയർത്തി നിന്നു.

എന്നാൽ ഇന്ന് ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യം അതിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ഭീകരമായ അപചയത്തെയാണ് അഭിമുഖീകരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ബാഹ്യമായ അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിക്കാതെ തന്നെ അപ്രഖ്യാപിതമായ ഒരു ഏകാധിപത്യ സ്വഭാവം ഭരണകൂട കേന്ദ്രങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ജനാധിപത്യത്തിന്റെ കാവലാളുകളാകേണ്ട സ്വതന്ത്ര ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഭരണകക്ഷിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ആയുധങ്ങളായി അധഃപതിച്ചതായുള്ള ആരോപണങ്ങൾ ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളെയും ഭരണകൂട വിമർശകരെയും ഇല്ലാതാക്കാനും വേട്ടയാടാനും അന്വേഷണ ഏജൻസികളെ വ്യാപകമായി ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്ന കാഴ്ച നിത്യസംഭവമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. നീതിപീഠത്തിന്റെ പരമാധികാരത്തിന്മേലും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്മേലും ആശങ്കാജനകമായ രീതിയിൽ സർക്കാർ സമ്മർദ്ദങ്ങൾ ചെലുത്തുന്നു. തുടരെതുടരെയുണ്ടാകുന്ന നിയമ നിർമ്മാണങ്ങളും നിയമ പരിഷ്കാരങ്ങളും ന്യൂനപക്ഷ വിഭാഗങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിനുള്ള ആയുധങ്ങളായി മാറുകയും അവരിൽ അരക്ഷിതാവസ്ഥ വർധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആഗോളതലത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങുന്ന ജനാധിപത്യ സൂചികകളിൽ ഇന്ത്യ ‘ഭാഗികമായി മാത്രം സ്വതന്ത്രമായ രാജ്യം’ അല്ലെങ്കിൽ ‘തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സ്വേച്ഛാധിപത്യം’ എന്നിങ്ങനെയുള്ള തരംതാഴ്ത്തലുകൾ നേരിടുന്നു. അധികാരം മുഴുവൻ ചില വ്യക്തികളിലേക്കും അവരുടെ ഓഫീസുകളിലേക്കും കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടുന്നതോടെ പാർലമെന്ററി സംവിധാനങ്ങളുടെ അർത്ഥം തന്നെ നഷ്ടപ്പെടുന്നു.

ജനാധിപത്യത്തിന്റെ കാവലാളുകളാകേണ്ട മാധ്യമങ്ങളുടെ ദയനീയമായ കീഴടങ്ങലാണ് ഇന്ത്യ നേരിടുന്ന മറ്റൊരു വലിയ ദുരന്തം. ഭരണകൂടത്തിന്റെ വീഴ്ചകളെ ചോദ്യം ചെയ്യേണ്ട നാലാം തൂൺ, ഇന്ന് ഭരണകൂടത്തിന്റെ വിടുപണി ചെയ്യുകയും പ്രതിപക്ഷത്തെയും ന്യൂനപക്ഷങ്ങളെയും നിരന്തരം വിചാരണ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന ‘ഗോദി മീഡിയ’ ആയി മാറി. വൻകിട കോർപ്പറേറ്റ് ലോബികൾ മാധ്യമസ്ഥാപനങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തതോടെ ജനകീയ പ്രശ്നങ്ങളും തൊഴിലില്ലായ്മയും വിലക്കയറ്റവും മാധ്യമ ചർച്ചകളിൽനിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമായി.

ഭരണകൂടത്തിന് അപ്രിയമായ സത്യങ്ങൾ വിളിച്ചുപറയുന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകർ രാജ്യവിരുദ്ധ കുറ്റങ്ങൾ പോലും ചുമത്തപ്പെട്ട് ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുന്നു. വിദേശ മാധ്യമങ്ങൾ സർക്കാരിനെ വിമർശിക്കുമ്പോൾ റെയ്ഡുകളും ഔദ്യോഗിക വിലക്കുകളും നേരിടേണ്ടി വരുന്നു. മാധ്യമങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ കണ്ണും കാതുമാകുന്നതിന് പകരം, ജനങ്ങളിൽ വർഗീയ വിദ്വേഷവും ഭരണകൂട ഭക്തിയും കുത്തിവെക്കുന്ന വിഷലിപ്തമായ പ്രചാരണ യന്ത്രങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുന്നു. വിവരങ്ങൾ വസ്തുനിഷ്ഠമായി അറിയാനുള്ള പൗരന്റെ മൗലികാവകാശം സ്ഥാപിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയാതെവരുമ്പോൾ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ശ്വാസം നിലയ്ക്കുന്നു എന്നത് ചരിത്രപരമായ യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. മാധ്യമങ്ങളെ വരുതിയിലാക്കി ജനങ്ങളുടെ ചിന്തകളെ നിയന്ത്രിക്കുക എന്നത് ഏതൊരു ഫാസിസ്റ്റ് ഭരണകൂടത്തിന്റെയും പ്രധാന തന്ത്രമാണ്.

ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ആത്മാവായ മതേതരത്വത്തെ തകർത്തെറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ഭൂരിപക്ഷ വർഗീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രങ്ങളെ കീഴടക്കിയിരിക്കുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ പങ്കാളികളാകാതെ വിട്ടുനിന്ന വർഗീയ ശക്തികളുടെ ആശയങ്ങളാണ് ഇന്ന് ദേശസ്നേഹത്തിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുന്നത്. ന്യൂനപക്ഷ വിഭാഗങ്ങളെ ശത്രുക്കളായും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായും ചിത്രീകരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണങ്ങൾ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയങ്ങൾക്കായി നിരന്തരം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരു വശത്ത് ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്ക് നേരെ നടക്കുന്ന ആൾക്കൂട്ട കൊലപാതകങ്ങളും ആക്രമണങ്ങളും നിയമപരമായി ന്യായീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, മറുവശത്ത് അവകാശങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നവരുടെ സ്വത്തുക്കൾ കോടതി ഉത്തരവുപോലുമില്ലാതെ ബുൾഡോസർ ഉപയോഗിച്ച് തകർത്തെറിയുന്ന പ്രാകൃത നീതി നടപ്പിലാക്കുന്നു. ‘ഒരു രാജ്യം, ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ്’, ‘ഒരു ഭാഷ, ഒരു മതം’ തുടങ്ങിയ ഏകശിലാ രൂപത്തിലുള്ള അജണ്ടകൾ വഴി ഇന്ത്യയുടെ മനോഹരമായ ഫെഡറൽ സംവിധാനത്തെയും പ്രാദേശിക സംസ്കാരങ്ങളെയും തുടച്ചുനീക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. വൈവിധ്യങ്ങളെ ഭയക്കുന്ന ഇത്തരം വർഗീയ നീക്കങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ ഐക്യത്തെയും സമാധാനപരമായ സഹവർത്തിത്വത്തെയും എന്നെന്നേക്കുമായി ഇല്ലാതാക്കാൻ പര്യാപ്തമാണ്.

വിദ്യാഭ്യാസ, സാംസ്കാരിക, ചരിത്ര രംഗങ്ങളിലെ കടന്നുകയറ്റമാണ് ഫാസിസ്റ്റ് അജണ്ടയുടെ മറ്റൊരു അപകടകരമായ മുഖം. സ്കൂൾ പാഠപുസ്തകങ്ങളിൽ നിന്ന് മുഗൾ ചരിത്രവും, മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ വധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട യാഥാർഥ്യങ്ങളും, ചില കലാപങ്ങളുടെ ചരിത്രവുമെല്ലാം ആസൂത്രിതമായി വെട്ടിമാറ്റപ്പെടുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമര പോരാളികളെ തമസ്കരിക്കുകയും ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് മാപ്പെഴുതിക്കൊടുത്ത സവർക്കറെപ്പോലുള്ളവരെ വീരനായകന്മാരായി അവരോധിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വെട്ടിത്തിരുത്തലുകൾ വ്യാപകമാണ്. ഭരണകൂടത്തിന്റെ വികലമായ ചരിത്ര നിർമ്മിതികൾക്കെതിരെ പ്രതികരിക്കുന്ന സർവ്വകലാശാലാ വിദ്യാർത്ഥികളും പ്രൊഫസർമാരും കള്ളക്കേസുകളിൽ കുടുക്കപ്പെടുകയും അതിക്രമങ്ങൾക്ക് ഇരയാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. യുക്തിചിന്തയും ചരിത്രബോധവുമില്ലാത്ത ഒരു തലമുറയെ വാർത്തെടുക്കുക വഴി എളുപ്പത്തിൽ വർഗീയത കുത്തിവെക്കാവുന്ന ജനക്കൂട്ടമാക്കി ജനങ്ങളെ മാറ്റാനാണ് ചിലരുടെ ശ്രമമെന്ന് തീർച്ച. ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെയും അറിവുകളെയും വക്രീകരിക്കുന്നത് ആ രാജ്യത്തിന്റെ ജനാധിപത്യ ഭാവിയെത്തന്നെ അന്ധകാരത്തിലാഴ്ത്തുന്ന ക്രൂരമായ അട്ടിമറിയാണ്.

ഭരണകൂടത്തിന്റെ ജനവിരുദ്ധ നയങ്ങളെ വിമർശിക്കുന്ന പൗരാവകാശ പ്രവർത്തകരെയും മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകരെയും രാജ്യദ്രോഹികളായി ചിത്രീകരിക്കുന്നതാണ് സമകാലിക ഇന്ത്യയിലെ ഭീതിദമായ സാഹചര്യം. ഭീമ കൊറേഗാവ് കേസ് പോലുള്ള സംഭവങ്ങളിൽ ഫാദർ സ്റ്റാൻ സ്വാമിയെപ്പോലുള്ള വയോധികരായ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകർ വിചാരണ പോലും നേരിടാനാവാതെ ജയിലിൽ മരണത്തിന് കീഴടങ്ങിയത് ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ മായാത്ത കളങ്കമാണ്. തെലുങ്കാനയിൽനിന്നുള്ള പ്രഫ. ജി. എൻ. സായിബാബ അതീവ രോഗാവസ്ഥയിലും വർഷങ്ങളോളം ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞത്, അംബേദ്കറുടെ ബന്ധുകൂടിയായ ഡോ. ആനന്ദ് തെൽദുംതെയുടെയും മറ്റു ചിലരുടെയും ജയിൽവാസം തുടങ്ങിയവയും ലോകരാജ്യങ്ങൾക്കുമുന്നിൽ ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ മാഹാത്മ്യം നഷ്ടപ്പെടുത്താൻ വഴിയൊരുക്കിയിരുന്നു.

ഭീകരവാദികളെ നേരിടാൻ ഉണ്ടാക്കിയ യു.എ.പി.എ പോലുള്ള കിരാത നിയമങ്ങൾ സാധാരണക്കാരായ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും ആക്ടിവിസ്റ്റുകൾക്കുമെതിരെ നിഷ്കരുണം ഉപയോഗിക്കുന്നു. ‘അർബൻ നക്സലുകൾ’, ‘തുക്ഡെ തുക്ഡെ ഗ്യാങ്’ തുടങ്ങിയ ലേബലുകൾ ചാർത്തി വിയോജിക്കുന്ന ശബ്ദങ്ങളെ സമൂഹത്തിന് മുന്നിൽ ഒറ്റപ്പെടുത്താനും അടിച്ചമർത്താനും ഭരണകൂടത്തെ പിന്താങ്ങുന്ന രാഷ്‌ട്രീയ കക്ഷികൾ നേതൃത്വം നൽകുന്നു. എതിരഭിപ്രായങ്ങൾ രാജ്യദ്രോഹമായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു രാജ്യത്തിന് ഒരിക്കലും ജനാധിപത്യ രാജ്യമെന്ന് അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയില്ല. വിയോജിപ്പുകളാണ് ജനാധിപത്യത്തെ സുരക്ഷിതമാക്കുന്നതെന്ന് സുപ്രീം കോടതി തന്നെ പലപ്പോഴായി ഓർമ്മിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, പ്രായോഗിക തലത്തിൽ അത്തരം ശബ്ദങ്ങൾ കടുത്ത വേട്ടയാടലുകൾക്ക് ഇരയാകുന്നു. ജനാധിപത്യത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി വിമർശനങ്ങളാണെന്നിരിക്കെ, അതിനെ ഭയക്കുന്ന ഒരു ഭരണകൂടം യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്വന്തം അപചയത്തെയാണ് വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്.

എങ്കിലും, ജനാധിപത്യം എന്നത് ഭരണഘടനയുടെ താളുകളിൽ മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ജനങ്ങളുടെ പ്രതിരോധ ശേഷിയിലാണ് ജീവിക്കുന്നത് എന്ന തിരിച്ചറിവാണ് വർത്തമാനകാലത്തെ വലിയ പ്രതീക്ഷ. എല്ലാ അധികാര ശക്തികളെയും വെല്ലുവിളിച്ചുകൊണ്ട് ഇന്ത്യൻ കർഷകർ നടത്തിയ ഐതിഹാസികമായ സമരം ജനാധിപത്യത്തിൽ ജനങ്ങളുടെ ഇച്ഛാശക്തിക്ക് മുന്നിൽ ഏകാധിപത്യ അഹങ്കാരങ്ങൾക്ക് മുട്ടുമടക്കേണ്ടി വരുമെന്ന് തെളിയിച്ചുതന്നു. വനിതകളും വിദ്യാർത്ഥികളും തെരുവിലിറങ്ങി ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങൾക്കായി നടത്തിയ ഷഹീൻബാഗ് പോലുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങളും പരീക്ഷാ ക്രമക്കേടുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ജന്തർ മന്ദറിൽ നടന്ന വിദ്യാർത്ഥി പ്രക്ഷോഭവും പ്രതീക്ഷയുടെ നാമ്പുകളാണ്. ഇന്ത്യയിൽ മാത്രമല്ല, ബംഗ്ലാദേശിലും കെനിയയിലും ഹോങ്കോങ്ങിലും സമീപകാലത്ത് ഭരണകൂടങ്ങളെ പിടിച്ചുകുലുക്കിയ വിദ്യാർത്ഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ അരങ്ങേറിയിട്ടുണ്ട്. ജനാധിപത്യത്തിന് സംഭവിക്കുന്ന അപചയവും ഭരണഘടനാമൂല്യങ്ങൾ തകർക്കപ്പെടുന്നതും സാകൂതം വീക്ഷിക്കുന്ന പ്രതികരണസജ്ജരായ ഒരു പുതുതലമുറ നമുക്ക് പിന്നാലെയുണ്ട് എന്നത് ആശ്വാസകരമായ ഒരു വസ്തുതയാണ്.

അംബേദ്കർ ഓർമ്മിപ്പിച്ചതുപോലെ, ഭരണഘടന എത്ര മികച്ചതാണെങ്കിലും അത് നടപ്പിലാക്കുന്നവർ മോശമായാൽ ഭരണഘടനയും മോശമായി മാറും; അതിനാൽ പൗരന്മാരുടെ നിരന്തര ജാഗ്രത മാത്രമാണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ കാവൽ. ഈ അന്താരാഷ്ട്ര ജനാധിപത്യ ദിനം കേവലമായ ആചരണത്തിനപ്പുറം, വെറുപ്പിന്റെയും ഫാസിസത്തിന്റെയും രാഷ്ട്രീയത്തിനെതിരെ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നിലപാടുകൾ സ്വീകരിക്കാനുള്ള ആഹ്വാനമാണ്. മതേതരത്വവും ബഹുസ്വരതയും കാത്തുസൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് തുല്യനീതിയുടെ ഒരു നാളേക്കായി ഒരുമിച്ചു നിൽക്കുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുമ്പോൾ മാത്രമാണ് നാം യഥാർത്ഥ ജനാധിപത്യവാദികളാകുന്നത്. ഭയത്തിന്റെ ഇരുണ്ട മേഘങ്ങളെ വകഞ്ഞുമാറ്റി സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും സമത്വത്തിന്റെയും പുലരി തീർച്ചയായും പുനർജനിക്കുക തന്നെ ചെയ്യും.